Smallingerland in beeld

 

Welkom in Smallingerland

De gemeente Smallingerland, waarvan Drachten de voornaamste plaats is, ontleent haar naam aan Smalle-Ee, een gehucht gelegen aan de Smalle Eester Zanding. Vroeger was deze buurt een plaats van belang, vooral door het Benediktijner Klooster dat aldaar gesticht was.
De naam komt voor zover althans bekend is, voor het eerst voor in een oorkonde van het jaar 1392. In deze oorkonde wordt Hera van Smelne (Smalle Ee) genoemd als grietman, een soort burgemeester, van Smellingheradele. Dit is de enige keer dat het achtervoegsel "deel" werd gebruikt, overal anders werd gesproken van Smallinger"land".
De Benediktijners, die behalve als beoefenaren van de wetenschap, vooral ook als bevorderaars van landbouw en ontginningen bekend stonden, vonden hier werk in overvloed. De hoge zandgronden naast lage, drassige landen gaven hun gelegenheid, hun ijver en kunst te tonen.
De waterstand is door hen geregeld en verbeterd door het graven van de "Munnike"-greppel. Bij de aanleg van wegen hebben zij leiding gegeven en meegewerkt. De Monnikelaan en de Postlaan danken aan hen haar ontstaan.
Hun aandeel in de ontwikkeling van handel en verkeer blijkt verder uit een besluit van 1453, genomen o.a. door de Abt en de Prelaten van Smalle Ee, om een weg aan te leggen van Oudega naar Smalle Ee, die als verbindingsweg met Tietjerksteradeel en Opsterland bedoeld was. Dat men met de aanleg van deze weg de bevordering van de handel op het oog had, is af te leiden uit het feit, dat tevens een drietal jaarmarkten werd ingesteld in Oostergo en wel in Leeuwarden, Dokkum en Smalle Ee.
Het bestuur, eerst alleen in Smalle Ee, werd sinds het midden van de 16e eeuw beurtelings aldaar en te Oudega gehouden. In het laatsgenoemde dorp zouden sinds die tijd, met enkele uitzonderingen, de grietmannen van Smallingerland wonen tot het begin van de 19e eeuw. Met name de grietmannen uit het geslacht van de Van Haersma's hebben Oudega op de kaart gezet. Dit geslacht woonde eerst op Haersma-state op de Zandburen en later (omstreeks 1664) op Groot Haersma-state. Niet minder dan 7 leden uit dit geslacht hebben achtereenvolgens de grietmanszetel van Smallingerland bekleed.
Maar ook Oudega moest de overwegende plaats in de grietenij afstaan en wel aan Drachten.
Twee dorpjes, Noorder- en Zuider Drachten, ontstaan langs de riviertjes de Noorder- en Zuider-Dracht groeiden uit tot een aanzienlijke plaats. De reden daarvan was de bedrijfsaktiviteit die ontstond door de afgraving van de veengronden bij de dorpen. Voor een goede afvoer van turf en veen is rond 1641 de Drachtstervaart gegraven door Paschier Hendriks Bolleman.
De beide Drachtens groeiden door de handel en het in cultuur brengen van de afgegraven veengronden samen tot één Drachten en werd een welvarende veenkolonie.
Een ontwikkeling die zich geleidelijk heeft voortgezet en er toe heeft geleid dat Drachten nu de tweede plaats van Friesland is.

Bron: www.friesarchiefnet.nl

Wapen van Smalingerland

"Van zilver, beladen met 5 groene boomen staande op eenen natuurlijke voorgrond, langs welke heenspringt een hert van keel. Het schild gedekt met een kroon van goud."

NB : De kroon heeft 3 bladeren en 2x3 parels

Wapen van Smallingerland

Oorsprong/verklaring :
De vijf eikenbomen in het wapen duiden waarschijnlijk op de Friese Wouden, waartoe de huidige gemeente behoorde. Het aantal van vijf zou waarschijnlijk duiden op de vijf kerspeldorpen in de gemeente. Zowel de eiken als het hert zijn oude rechtssymbolen.

De kleuren zijn afgeleid van de kleuren van de graafschappen Zevenwouden en Oostergo, die respectievenijk groen en wit en rood en wit als kleuren hadden.

Van Smallingerland is nog een zegel uit 1487 bekend waarop een geheel andere voorstelling staat. Het vertoont namelijk een Agnus Dei naar links gekeerd, ter weerszijden vergezeld van een zespuntige ster en onder het lam een halve maan, waarboven een kruis. Of deze voorstelling ook op het toenmalige wapen voorkwam is niet bekend.

Bron: www.ngw.nl

 

 

 

 

 

 

 

Boornbergum
Buitenstverlaat
De Gaasten
De Kooi
De Tike
De Veenhoop

De Wilgen

Drachten
Drachtstercompagnie
Egbertsgaasten
Galhoeke
Goëngahuizen
Houtigehage
Kortehemmen
Luchtenveld
Middelburen
Nijega
Opeinde
Opperburen
Oudega
Rottevalle
Smalle Ee
Sytebuorren
Uiteinde
Wierren
Zandburen


 
             
Copyright © 2006 Friesland digitaal