Kollumerland c.a. in beeld

 

Welkom in Kollumerland c.a.

 

Kollumerland en Nieuwkruisland of officieel afgekort Kollumerland c.a. (Fries: Kollumerlân , Gronings: Kölmerlaand) is een gemeente in de provincie Friesland. De gemeente telt 13.118 inwoners op een oppervlakte van 116,35 km².

Dwars door de gemeente loopt de Gronings-Friese taalgrens. In het westelijke deel van de gemeente wordt Fries gesproken, de dialecten in het oostelijk deel worden tot het Nedersaksisch (Gronings) gerekend. In het laatste gebied liggen de dorpen Burum, Kollumerpomp, Munnekezijl en Warfstermolen.

Geschiedenis Kollumerland c.a.

De gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland bestond ongeveer 750 na Chr. slechts uit een kleine nederzetting, Colheim, later ook wel de Kollumerterp, geheten. In de loop van de volgende eeuwen is het grondgebied van de gemeente door landaanwinningen en bedijkingen sterk toegenomen. Door de natuurlijke ligging van Colheim aan een brede natuurlijke stroom die in verbinding stond met de Lauwerszee, was Kollum geschikt als haven voor de uitvoer van boter, kaas en vooral granen. In de 16e eeuw was Kollum, naast de steden, een belangrijk handelscentrum. Die functie werd nog versterkt door de stichting van een waaggebouw, waardoor onder meer een aanzienlijk deel van de Dokkumer kaashandel naar Kollum werd overgebracht. De 16e en een deel van de 17e eeuw betekenden voor Kollum en daardoor mede voor de gehele gemeente, een periode van grote bloei. Diverse panden aan de Voorstraat te Kollum herinneren nog aan deze bloeiperiode. De naam van de gemeente is afgeleid van het dorp Kollum en de toevoeging “Nieuwkruisland” verwijst naar het gelijknamige gebied, dat door inpoldering in de 16e eeuw aan het grondgebied van de gemeente werd toegevoegd. In de periode 1811 – 1816 werd Kollumerland verdeeld in drie gemeenten: Kollum, Burum en Westergeest/Oudwoude. Deze in 1816 opgeheven verdeling leeft nog voort in de kadastrale benaming van de diverse gemeentedelen.

Door de plaatsing van de laatste caisson is in 1969 de afsluiting van de Lauwerszee een feit geworden. Hierdoor is een boezemmeer ontstaan: het Lauwersmeer, met een oppervlakte van 2200ha. De gemeente Kollumerland c.a. werd vergroot met 2700 ha. en heeft thans een oppervlakte van 11.635 ha.

Het grondgebied van de gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland is 11.635 ha. groot, waarvan 620 ha. water. Het bestaat uit een gevarieerd landschap waar de grens tussen klei- en zandgronden vrijwel dwars doorheen loopt. Aan de westkant van de gemeente ligt Leeuwarden, in het oosten ligt Groningen en in het noorden ligt Dokkum.

In het noorden van de Gemeente Kollumerland en Nieuwkruisland ligt een gedeelte (ongeveer 2700 ha) van het Lauwersmeergebied. Dit is een prachtig beschermd natuurgebied, Nationaal Park Lauwersmeer. Tot voor kort nog onder de invloed van de zee, maar toen in 1969 de sluizen in gebruik werden genomen was het Lauwersmeer een feit. Aan de slenken, die door het noorden van de gemeente heen lopen is te zien, dat de Lauwerszee veel invloed heeft gehad op het landschap. Meer naar het zuiden toe ligt Kollum. Kollum ligt op de grens van het open weidegebied en de Friese Wouden. Hier gaat het landschap over van kleipoldergebied, dat in de loop der eeuwen is onttrokken uit de zee, naar een meer gesloten elzensingellandschap in het zuidwestelijke deel. Het betreft hier elzen die de percelen omringen. Dit is een kavelstructuur met op de perceelgrenzen een elzenbegroeiing. Hier vindt men onder meer een 46 ha. groot bos te Veenklooster. Dit ligt in de Friese Wouden. In noord-noordoostelijke richting gaat het landschap over in het kleipoldergebied, dat in de loop der eeuwen is onttrokken aan de zee. Deze grond is, in tegenstelling tot de grond van de Wouden, zeer vruchtbaar. De vele slenken, zoals de Zijlsterried en de Pompsterried, herinneren nog aan de Lauwerszee van waar de slenken uitlopers zijn. Deze variatie in landschap geeft de gemeente een geheel eigen karakter in Noordoost Friesland.

Bron: wikipedia

Wapen Kollumerland en Nieuwkruisland

"In 3 gelijke delen verdeeld, het bovenste van zilver, het middelste van goud, beladen met een roode ster en het onderste gedeelte groen. Het schild gedekt met eene kroon van goud."

NB : de kroon heeft 3 bladeren en 2x3 parels.

Wapen Kollumerland en Nieuwkruisland

Oorsprong/verklaring :
De oorsprong van het schild is onduidelijk, het wordt al een aantal eeuwen gevoerd, zij het in verschillende kleurcombinaties (1660 rood-zilver-zwart, 1700 groen-zilver met gouden ster-groen). Van den Bergh noemt een zegel uit 1467, waarop St.Maarten te paard met de bedelaar, rechts van hem een boomtak, onder zijn voet een schuinliggende lelie .

bron : www.ngw.nl

Aldwâldmersyl

Augsbuurt

Burum

De Keegen

De Kolk

De Schans

Halfweg

Hûsternoard

Kettingwier

Kollum

Kollumeroudzijl

Kollumerpomp

Kollumerzwaag

Krabburen

Leegte

Munnekezijl

Oudwoude

Triemen

Veenklooster

Warfstermolen

Westerburen

Westergeest

Wijgeest

Zandbulten

Zevenhuizen

Zwagerbosch



 
             
Copyright © 2006 Friesland digitaal